Tasarruf finansmanı (elbirliği) nedir?
Hazırlayan: TasarrufPlan Editör Ekibi · Yayınlayan: TasarrufPlan · Yayın: · Son güncelleme:
Kısa tanım: Tasarruf finansmanı — halk arasında elbirliği sistemi — bir grup katılımcının düzenli ödemelerle ortak bir havuz oluşturduğu ve bu havuzdan sırayla konut, çatılı iş yeri veya taşıt finansmanı aldığı faizsiz bir edinme modelidir. Türkiye'de 7292 sayılı Kanun kapsamında BDDK denetimine tabidir; sistemin maliyeti faiz değil, organizasyon ücretidir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; finansal veya yasal danışmanlık değildir. Anılan şirketlerle resmî bir bağımız yoktur; tüm sayısal örnekler temsilîdir.
Eminevim, Fuzulev, Birevim gibi şirketler bu modeli organize eder; karşılığında organizasyon ücreti alır. Sistemin özü basittir: tek başına yıllarca biriktirmek yerine, aynı hedefe yürüyen bir grubun ortak birikim gücünden yararlanırsınız. Faaliyet izni olan şirketlerin listesini firmalar sayfasında derledik; sözleşme öncesi mutlaka güncel BDDK listesinden de doğrulayın.
Sistem nasıl işler?
- Sözleşme: Hedef tutar (örn. 4.000.000 TL'lik konut), vade (örn. 60 ay) ve taksit planı belirlenir. Organizasyon ücretinin tutarı ve tahsilat şekli de bu aşamada netleşir.
- Birikim dönemi: Teslimata kadar yaptığınız peşinat ve taksitler tasarruf birikiminizi oluşturur. Bu dönemde ödediğiniz organizasyon ücreti ise birikime sayılmaz.
- Teslimat: Sözleşmedeki şartlar (birikim oranı + süre oranı + minimum ay) sağlandığında şirket, hedef tutarın kalan kısmını finanse eder ve varlığı teslim alırsınız.
- Geri ödeme dönemi: Teslimattan sonra kalan taksitleri ödemeye devam edersiniz. Teslimat öncesi ve sonrasında taksitlere faiz işlemez; ödediğiniz toplam, ana borç + organizasyon ücretidir.
Sistem faizsiz mi?
Mekanik olarak evet: şirket, kullandırdığı tutar için faiz tahsil etmez. Ödediğiniz tek ek bedel organizasyon ücretidir — bu, borcunuza faiz işletilmesi değil, şirketin hizmetinin karşılığıdır. Sistem 7292 sayılı Kanun kapsamında BDDK denetimine tabidir.
Bunun dinen caiz/helal olup olmadığı ayrı bir fıkhi değerlendirme konusudur ve sözleşmenin ayrıntılarına (organizasyon ücretinin yapısına, danışma kurulu görüşüne vb.) göre değişebilir. TasarrufPlan dini görüş bildirmez; bu konuda karar vermeden önce güvendiğiniz bir din görevlisine veya ilgili şirketin danışma kurulu varsa görüşüne, sözleşme metniyle birlikte danışmanızı öneririz.
Sistemin Türkiye'deki kısa tarihçesi
- 1990'lar: Model, Türkiye'de "elbirliği ile konut edindirme" adıyla yaygınlaştı. Eminevim ve Fuzul gibi şirketler bu dönemde faaliyete başlayan gruplar arasında sayılır. Sistem uzun yıllar özel hukuk sözleşmeleriyle, özel bir finansal düzenlemeye tabi olmadan yürüdü.
- Mart 2021: 7292 sayılı Kanun ile tasarruf finansman faaliyeti, 6361 sayılı Kanun kapsamına alındı. Şirketler BDDK izin ve denetimine bağlandı; asgari sermaye şartı, intibak süreci ve tasfiye hükümleri getirildi. İzinsiz tasarruf finansman faaliyeti yürütmek yasaklandı.
- Bugün: Yalnızca BDDK'dan faaliyet izni almış şirketler bu hizmeti sunabilir. İzinli şirket sayısı ve listesi zamanla değişebildiği için imza öncesi güncel listeyi kontrol etmek önemlidir.
İki temel model
| Model | Teslimat zamanı | Belirsizlik | | --- | --- | --- | | Belirli teslimat tarihli | Sözleşmede yazan ayda (şartlar sağlanırsa) | Düşük | | Çekilişli (kuralı) | Her ay kurayla belirlenir | Yüksek — simülasyonla dağılımı görebilirsin |
Bu sitedeki plan hesaplayıcı belirli teslimat tarihli modeli birebir simüle eder.
Temsilî işlenmiş örnek: 4.000.000 TL hedef, 60 ay vade
Aşağıdaki rakamlar temsilî örnektir; gerçek koşullar şirkete ve sözleşmeye göre değişir.
Güncel not (Temmuz 2026): Haberlere göre BDDK, 1 Temmuz 2026 itibarıyla erken teslimde sektör asgarisini %45 ödeme oranı ve 180 gün olarak güncelledi. Örnekteki %40, güncel asgari oran değil, yalnızca hesaplama mantığını gösteren temsilî orandır; ayrıntı ve kaynaklar için erken teslim kuralları 2026 sayfasına bakın.
| Kalem | Değer | | --- | --- | | Hedef tutar | 4.000.000 TL | | Peşinat | 600.000 TL | | Ana borç (hedef − peşinat) | 3.400.000 TL | | Nominal vade | 60 ay | | Ortalama aylık taksit (sabit varsayımla) | ≈ 56.667 TL | | Organizasyon ücreti (temsilî %7) | 280.000 TL | | Cepten çıkan toplam | 4.280.000 TL |
Sözleşmede gerekli birikim oranı %40 ve süre oranı %40 olsun. Birikim eşiği 3.400.000 × %40 = 1.360.000 TL'dir; peşinat doğrudan sayıldığı için taksitlerle 760.000 TL daha biriktirmek gerekir — bu, sabit taksit varsayımıyla yaklaşık 14 ay sürer. Ancak süre şartı (60 ayın %40'ı = 24. ay) daha geç dolduğu için teslimat bu temsilî planda yaklaşık 24. ayda gerçekleşir. Aynı senaryoyu hesaplayıcıda açıp ay ay izleyebilir, peşinatı veya taksit artışını değiştirerek teslimat ayının nasıl kaydığını görebilirsiniz. Ayrıntı için teslimat şartları rehberine bakın.
Kimin için uygun, kimin için değil?
Uygun olabilir:
- Faiz ödememeye önem veren ve bunun için beklemeyi göze alanlar,
- Düzenli geliri olan, planlı birikim yapabilenler,
- Kredi notu veya gelir belgesi nedeniyle banka kredisine erişimi zor olanlar (şirket değerlendirmesi yine yapılır),
- Teslimat tarihini birkaç yıl ileriye planlayabilenler.
Uygun olmayabilir:
- Eve veya araca hemen ihtiyacı olanlar,
- Geliri düzensiz olup artan taksitleri taşıyamayacak olanlar,
- "Kesin şu ay teslim alırım" garantisi isteyenler — teslimat, şartların sağlanmasına bağlıdır.
Yaygın yanılgılar
- "Faizsiz demek maliyetsiz demek." Hayır; organizasyon ücreti gerçek bir maliyettir ve toplam tutarın önemli bir kalemidir. Nasıl hesaplandığını organizasyon ücreti rehberinde anlattık.
- "Organizasyon ücreti de birikimime sayılır." Sayılmaz. Cebinizden çıkar ama teslimat şartı hesabına girmez; bu, sistemin en sık gözden kaçan kuralıdır.
- "Sözleşmedeki teslimat ayı kesindir." Teslimat; birikim, süre ve minimum ay koşullarının birlikte sağlanmasına bağlıdır. Taksit aksarsa ay geriye kayabilir.
- "Bütün şirketler aynı koşulları sunar." Ücret oranları, teslimat şartları ve kampanyalar şirkete göre değişir; firmalar sayfasındaki bilgiler de temsilîdir, güncel teklifi şirketten yazılı isteyin.
- "Çekilişli model ile teslimat tarihli model aynı şeydir." Değildir; çekilişli modelde teslimat ayı her ay kurayla belirlenir ve belirsizlik yüksektir.
Banka kredisinden farkı ne?
- Maliyet yapısı: Kredide faiz ödersiniz; tasarruf finansmanında maliyet, organizasyon ücretiyle sınırlıdır.
- Zamanlama: Kredide varlığa genelde hemen kavuşursunuz; elbirliğinde teslimat şartı sağlanana kadar beklersiniz.
- Erişim: Elbirliği, kredi notu veya faiz hassasiyeti olan kişiler için alternatif bir kapıdır.
İki seçeneği rakamlarla yan yana görmek için karşılaştırma sayfasını kullanabilir, ayrıntılı değerlendirmeyi tasarruf finansmanı mı, banka kredisi mi? yazısında okuyabilirsiniz.
Yasal çerçeve
Tasarruf finansman şirketleri, 7292 sayılı Kanun (Mart 2021) ile 6361 sayılı Kanun kapsamına alınmış ve BDDK denetimine bağlanmıştır. Şirketin BDDK faaliyet izni listesinde olup olmadığını sözleşme öncesi mutlaka kontrol edin; izinsiz faaliyet gösteren oluşumlardan uzak durun.
Sözleşme öncesi kısa kontrol listesi
- Şirketin BDDK faaliyet iznini güncel kaynaktan doğrulayın.
- Organizasyon ücretinin net tutarını ve tahsilat takvimini sözleşmede yazılı isteyin.
- Teslimat şartlarını (birikim oranı, süre oranı, minimum ay) madde madde okuyun.
- Cayma, fesih ve tasfiye hükümlerini inceleyin — bkz. erken kapatma ve cayma rehberi.
- Planı imzadan önce hesaplayıcıda kurup aylık yükü ve teslimat ayını kendiniz görün.