Çekilişsiz sistem nedir?

Hazırlayan: TasarrufPlan Editör Ekibi · Yayınlayan: TasarrufPlan · Yayın: 18 Haziran 2026 · Son güncelleme: 18 Haziran 2026

Kısa tanım: Çekilişsiz sistem — belirli teslimat tarihli tasarruf finansman modeli — teslimat ayının kurayla değil, sözleşmedeki koşullara (birikim oranı, süre oranı, minimum ay) bağlı olarak belirlendiği bir edinme biçimidir. Koşulları sağladığın ilk uygun ay önceden hesaplanabilir; bu yönüyle teslimatı şansa bırakan çekilişli sistemden ayrılır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; finansal veya yasal danışmanlık değildir. Anılan şirketlerle resmî bir bağımız yoktur. Koşullar şirketten şirkete ve sözleşmeden sözleşmeye değişir; imza öncesi kendi sözleşmenin maddelerini esas al.

Tasarruf finansmanında (elbirliği sistemi) iki temel teslimat modeli vardır: teslimat ayının kurayla belirlendiği çekilişli model ve koşullar sağlandığında teslimatın önceden bilinebildiği çekilişsiz (belirli teslimat tarihli) model. Bu yazı ikincisini ele alır. Sistemin genel mantığına henüz hâkim değilsen önce tasarruf finansmanı nedir yazısına göz atmanı öneririz.

Çekilişsiz sistem nasıl çalışır?

Çekilişsiz sistemde teslimat tarihin şansa değil, sözleşmedeki kurallara bağlıdır. Adımlar tipik olarak şöyle ilerler:

1. Sözleşme: Hedef tutar (örneğin 4.000.000 TL'lik konut), vade (örneğin 60 ay), peşinat ve taksit planı belirlenir. Teslimat koşulları (birikim oranı, süre oranı, minimum ay) ve organizasyon ücretinin tutarı da bu aşamada netleşir.
2. Birikim dönemi: Peşinat ve ödediğin taksitler tasarruf birikimini oluşturur. Bu dönemde her ay birikimin belirli bir koşula yaklaşıp yaklaşmadığı takip edilir.
3. Teslimat (tahsis): Sözleşmedeki tüm koşulları birlikte sağladığın ilk uygun ayda şirket, hedef tutarın kalan kısmını finanse eder ve varlığı teslim alırsın.
4. Geri ödeme dönemi: Teslimattan sonra kalan taksitleri ödemeye devam edersin.

Burada anahtar nokta şudur: teslimat ayı, plan kurulurken hesaplanabilir bir büyüklüktür. Peşinatını, taksit artışını ve varsa ara ödemeni bildiğinde, koşulların kaçıncı ayda sağlanacağını baştan görebilirsin. Senaryonu adım adım kurmak için hesaplayıcıyı kullanabilir, formdaki alanların anlamı için hesaplama aracı nasıl kullanılır yazısına bakabilirsin.

Teslimat koşulları (birikim / süre / minimum ay)

Çekilişsiz sistemde bir ayın "uygun" sayılması için, sözleşmeye göre değişen şu koşulların tamamı aynı anda sağlanmalıdır:

• Birikim (ödeme) oranı: Birikimin — peşinat + ödenen taksitler + birikime dahil ara ödemeler — hedef tutarın belirli bir yüzdesine ulaşmalıdır. Örneğin %40 × 4.000.000 = 1.600.000 TL.
• Süre oranı: Vadenin belirli bir yüzdesi kadar ayın takvimsel olarak geçmiş olması gerekir. Örneğin 60 × %40 = 24. ay. Bu koşulu hiçbir ödeme kısaltamaz; yalnız takvimle dolar.
• Minimum teslimat ayı: Sözleşmedeki mutlak alt sınırdır (örneğin "6. aydan önce teslimat yok").
• İstenen ay: Senin talep ettiğin hedef aydır; teslimat bu aydan önce yapılmaz, koşullar tutmazsa sonraya kayabilir.

Kritik bir ayrıntı: organizasyon ücreti hiçbir zaman birikime sayılmaz. Bu ücret şirketin grubu kurma ve yönetme hizmetinin bedelidir; cebinden çıkar ama birikim oranını yükseltmez. Koşulların birlikte nasıl değerlendirildiğini derinlemesine görmek için teslimat şartları nasıl çalışır yazısına bakabilirsin.

Teslimat ayı nasıl önceden hesaplanır?

Çekilişsiz sistemin en pratik yönü budur: koşullar belli olduğundan teslimat ayı deterministik olarak hesaplanabilir. Mantık şudur — her ay için dört koşulu da kontrol et; tamamının sağlandığı ilk ay teslimat ayındır. Aşağıdaki temsilî plan üzerinden gidelim: hedef 4.000.000 TL, peşinat 400.000 TL, vade 60 ay, istenen ay 18, minimum ay 6, birikim oranı %40 (= 1.600.000 TL), süre oranı %40 (= 24. ay).

| Ay | Birikim (temsilî) | İstenen ay (≥18) | Minimum ay (≥6) | Birikim ≥ 1.600.000 | Süre (≥24) | Teslimat? | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | 18 | 1.250.000 TL | ✓ | ✓ | ✗ | ✗ | Hayır | | 24 | 1.480.000 TL | ✓ | ✓ | ✗ | ✓ | Hayır | | 27 | 1.610.000 TL | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | Evet |

Rakamlar tamamen temsilîdir; kendi sözleşmendeki oranlar farklı olabilir. İstenen ay 18 olsa da teslimat 27. aya kayar, çünkü birikim koşulu ancak o ayda dolar. Bu hesabı kendi rakamlarınla yapmak için planı hesaplayıcıda kurabilir, farklı senaryoları karşılaştırma sayfasında yan yana görebilirsin. Teslimatı öne çekmenin yolları için teslimat ayını öne çekmenin yolları yazısına bakabilirsin.

Çekilişli sistemden farkı

İki model de tasarruf finansmanının parçasıdır; temel fark teslimat ayının nasıl belirlendiğindedir.

| Özellik | Çekilişsiz (belirli teslimat tarihli) | Çekilişli (kuralı) | | --- | --- | --- | | Teslimat zamanı | Koşullar sağlandığında, önceden hesaplanabilir | Her ay kurayla belirlenir | | Belirsizlik | Düşük — plana göre öngörülebilir | Yüksek — şansa bağlı | | Planlama | Bütçeyi teslimat ayına göre kurabilirsin | Teslimat ayı baştan kesin değildir | | Hızlanma kaldıracı | Peşinat / ara ödeme / taksit artışı koşulları öne çeker | Kura sonucunu ödeme değiştirmez |

Çekilişli modelde, koşulları sağlasan bile sıra sana gelene kadar bekleyebilir veya beklenenden erken teslimat alabilirsin; sonuç aylık kuraya bağlıdır. Çekilişsiz modelde ise teslimatın motoru, ödeme ve süre koşullarının takvimle dolmasıdır. Çekilişli sistemin işleyişini ve teslimat dağılımını görmek için çekiliş simülasyonu sayfasını kullanabilirsin.

Avantaj ve dezavantajlar (nötr)

Aşağıdaki değerlendirme nötrdür; hangisinin "daha iyi" olduğu kişisel ihtiyaca, bütçeye ve aciliyete göre değişir.

Olası avantajlar:

• Teslimat ayı önceden hesaplanabildiği için bütçe planlaması kolaylaşır.
• Teslimatın şansa bağlı olmaması, "ne zaman alacağım?" belirsizliğini azaltır.
• Peşinat ve ara ödemeyle teslimatı öne çekme imkânı planlanabilir.

Olası dezavantajlar:

• Koşullar (özellikle süre oranı) sağlanana kadar beklemek gerekir; "belirli tarih" garanti değildir, koşula bağlıdır.
• Birikim koşulu artışlı taksit planlarında geç dolabilir; teslimat istenen aydan sonraya kayabilir.
• Tüm modellerde olduğu gibi organizasyon ücreti gerçek bir maliyettir ve birikime sayılmaz.

Banka kredisiyle kapsamlı bir karşılaştırma için tasarruf finansmanı mı, banka kredisi mi? yazısına, sistemin genel risklerine için ise elbirliği sisteminde riskler yazısına bakabilirsin.

Sık yapılan hatalar

1. "Belirli teslimat tarihli" ifadesini koşulsuz garanti sanmak. Tarih, koşulların sağlanmasına bağlıdır; birikim veya süre eksikse teslimat ileri aya kayar.
2. Organizasyon ücretini birikim sanmak. Ödenen ücret birikim sayacını ilerletmez; "şu kadar ödedim, neden teslimat gelmedi" şaşkınlığının en yaygın nedeni budur.
3. Süre tabanını hesaba katmamak. Yüklü peşinatla birikim koşulunu erken doldurup teslimatın hâlâ gelmemesine şaşırmak — süre koşulu yalnız takvimle dolar.
4. Çekilişsiz ile çekilişli modeli karıştırmak. Çekilişsizde teslimat hesaplanabilir, çekilişlide kurayla belirlenir; ikisi farklı belirsizlik profiline sahiptir.
5. Oranları tüm şirketlerde aynı sanmak. Birikim ve süre oranları ile minimum ay sözleşmeye göre değişir. BDDK faaliyet izinli şirketlerin temsilî listesini firmalar sayfasından görebilir, her şirketin kendi sözleşme koşullarını ayrıca incelemen gerektiğini unutma.
6. Tek senaryoya güvenmek. İstenen ayın yanında "koşullar geç sağlanırsa" senaryosunu da hesaplayıcıda kurup bütçeyi ona göre planlamak daha gerçekçidir.

Türkiye'de tasarruf finansman şirketleri 7292 sayılı Kanun (Mart 2021) kapsamında BDDK denetimine tabidir; şirketin faaliyet iznini ve kendi sözleşme koşullarını imza öncesi mutlaka güncel kaynaktan doğrula.